توسعه تخیل و درک ناقص از واقعیت
در سنین ۲ تا ۶ سالگی قوهی تخیل کودک بسیار فعال است. کودک نمیتواند بین واقعیت و خیال بهخوبی تمایز بگذارد، بنابراین تاریکی را با هیولا یا موجودات خیالی پر میکند.
مرحله طبیعی رشد روانی
روانشناسان رشد (مثل
پیاژه) تأکید میکنند که ترسهای خاص هر سن طبیعیاند. ترس از تاریکی بخشی از رشد هیجانی کودک است و در بیشتر موارد خودبهخود کاهش مییابد.
شرطیشدن یا تجربههای منفی
اگر کودک یکبار در تاریکی تجربه ترسناک (مثل صدای بلند یا تنها ماندن) داشته باشد، ممکن است تاریکی را با خطر پیوند دهد.
اضطراب جدایی
کودکان کوچک وقتی از والدین جدا میشوند (مثلاً موقع خواب شب) احساس ناامنی میکنند و تاریکی این اضطراب را تشدید میکند.
اشتباهات رایج والدین در مواجهه با ترس از تاریکی کودکان:
1. مسخره کردن یا بیاهمیت جلوه دادن ترس کودک باعث میشود کودک احساس تنهایی و بیپناهی کند. ترساندن کودک برای کنترل رفتار
مثل گفتن: "اگه نخوابی هیولا میاد!" این کار ترس را عمیقتر و پایدارتر میکند.
2. اجازه دادن به تماشای فیلمها یا کارتونهای ترسناک نامتناسب سن تخیل کودک را تحریک کرده و ترس از تاریکی را تشدید میکند.
3. خاموش کردن کامل همه چراغها سبب میشود کودک بهجای عادت به تاریکی، اضطراب بیشتری تجربه میکنه.
4. ترک ناگهانی اتاق یا منزل بدون آمادهسازی باعث میشود کودک احساس رهاشدگی کرده و
اضطراب جدایی افزایش پیدا میکند.
5. بیتوجهی به نشانههای اضطراب شدید علائم ترس از تاریکی را تشدید میکند.
اگر ترس مداوم و شدید بود، مراجعه به روانشناس کودک ضروری است.
اگر ترس طولانی، شدید یا همراه با اضطرابهای دیگر بود و یا در عملکرد اجتماعی، تحصیلی و... فرد اختلال ایجاد کرد،
کلینیک مهلا با مشاوران مجرب در کنار شماست.